Skarby Średniowieczne Wielkopolski
 
 
 Edukacja na wystawie                                                           Panel dyskusyjny
           kliknij                                                                                     kliknij
 

 
Odkrywanie skarbów jest odwiecznym marzeniem większości ludzi. Świadczą o tym niezliczone legendy, baśnie, jak i literatura przygodowa i film. Wystawa Skarby Średniowieczne Wielkopolski” jest odpowiedzią na te pragnienia i w całości jest poświęcona realnym skarbom odnajdywanym również przez zwykłych ludzi.
Prezentuje ona zjawisko średniowiecznych srebrnych skarbów deponowanych w ziemi, a zawierających przede wszystkim monety i biżuterię nadzwyczajnej urody, powstałą przy użyciu skomplikowanych technik złotniczych, takich jak filigran czy granulacja.
Widz będzie miał możliwość zobaczyć w jednym miejscu reprezentatywny wybór przedmiotów z 58 skarbów (łącznie blisko 2 tysiące zabytków) - znalezisk pochodzących ze zbiorów blisko 20 instytucji całego kraju nigdy w takiej ilości nie pokazywanych.
 

1.                                                                   2.                                                        3.
   
1. dukat węgierski Zygmunta I ze skarbu z Plęs, XIV wiek, awers
2. garnek z monetą ze skarbu ze Ślesina, XV wiek
3. schowek na amulety z cmentarzyska z Bodzi, XI wiek

4.                                                5.                                                              6.
4. pierścionek ze skarbu z Lubrańca, XI wiek
5. zausznica ze skarbu z Ochli, X w.
6. złota ozdoba z cmentarzyska w  Gieczu, XI wiek


Najdawniejsze depozyty na terytorium szeroko pojętej Wielkopolski zostały schowane w ziemi najprawdopodobniej w pierwszej połowie X wieku, w trakcie formowania się zrębów państwowości. W najwcześniejszych skarbach, obok biżuterii, znajdujemy jedynie monety pochodzące ze Wschodu – arabskie dirhemy oraz nieliczne bizantyńskie. Wraz z przyjęciem chrztu przez Mieszka I (966 r.) następuje napływ monet zachodnioeuropejskich, głównie denarów niemieckich, co znajduje w krótkim czasie odzwierciedlenie w składzie skarbów, a po dzień dzisiejszy jest dowodem tysiącletnich związków Polski z kulturą materialną Europy Zachodniej.
Już pierwsi Piastowie wybijali własne monety powstałe w oparciu o zachodnioeuropejski denarowy system pieniężny. Jednak pieniądz rodzimy stał się znaczącym składnikiem depozytów w wieku XII, by dopiero w wieku XV zapewnić sobie przewagę liczebną. Były to już monety groszowe, powstałe w wyniku reformy przeprowadzonej przez króla Kazimierza Wielkiego. Są one bardzo dobrym przykładem służącym pokazaniu zjawiska inflacji – wszak początkowo grosze stanowiły jednostkę srebrną najbardziej, a obecnie – najmniej wartościową i do tego pozbawioną cennego kruszcu.

W skarbach doby wczesnego średniowiecza ukrywano prawie zawsze również biżuterię. Niekiedy jest ona odnajdywana w całości i wtedy można domniemywać, że należała do „dobrze zabezpieczonych” precjozów żony właściciela skarbu. Z reguły jednak biżuteria dociera do nas w postaci uszkodzonych ozdób lub srebrnego złomu. Nadzwyczaj rzadko znajdowana jest biżuteria i monety wykonane ze złota.
Po dziś dzień nie rozstrzygnięte pozostaje zagadnienie przyczyn powierzania depozytów kruszcowych ziemi. Równie prawdopodobne są względy ekonomiczne - ziemia spełniała dzisiejszą rolę „banku”, jak i te związane z praktykami magicznymi.
Obok kilkudziesięciu znalezisk gromadnych odkrytych na terenie Wielkopolski, a sprowadzonych na wystawę niemal z całego kraju, pokazane są także skarby w znaczeniu unikalnych przedmiotów o najwyższej wartości. Za takie uważa się odkryte przede wszystkim w grobach przedmioty takie jak kompletne naszyjniki, kolie, pierścionki, kaptorgi – schowki na amulety czy wyjątkowo rzadkie monety pochodzące z różnego rodzaju znalezisk - jak denar z imieniem Mieszka, grosz krakowski Kazimierza Wielkiego.
Ekspozycja ukazuje skarby w ciągu chronologicznym, dzięki czemu łatwo można zauważyć zmiany jakim podlegały w miarę upływu czasu. Niewielkim, ale licznym zabytkom towarzyszą ich powiększenia fotograficzne umożliwiające bliższy ogląd, ponadto można zapoznać się z ze średniowiecznymi ilustracjami pracy warsztatów menniczych i roli pieniądza w życiu ówczesnych ludzi. Wystawę urozmaicą sceny rekonstruujące prace związane z powstawaniem pieniądza w dawnych wiekach oraz jego użyciem, a także ukrywaniem.
 
Czas trwania wystawy: 22 maja - 31 października 2010 r.
Miejsce eksponowania: siedziba główna Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, Dziekanowice 32


Copyright © Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy — Wszystkie prawa zastrzeżone
Szata graficzna: Kamila Wągrowska & Wojciech Kujawa
Naszą stronę odwiedziło już 9277 gości.

Ostatnia modyfikacja tego dokumentu: 2010-05-24 16:08:47